Nitrodiglikol

[Zefirek]

Nitrodiglikol, DEGN, DEGDN, bardziej poprawnie diazotan glikolu dietylenowego, systematycznie diazotan 3-oksa-1,5-pentanodiolu. Jest to ciecz, podobna do nitroglikolu (EGDN), ale mniej lotna, przez co użytkowanie jej nie powoduje tak dotkliwych bólów głowy. DEGN wybucha z szansą 50% od upadku ciężarka 2 kg z wysokości 160 cm - jest to wrażliwość porównywalna z TNT. Sam DEGN jest bardzo trudny do pobudzenia, jednak bardzo dobrze sprawuje się jako zamiennik nitrometanu w mieszankach. Można z niego robić tak samo silne kinepacki. Dobrze rozpuszcza nitrocelulozę - może być zatem stosowany jako rozpuszczalnik w plastycznych MW. Za stosowaniem go jako zamiennika nitrometanu przemawia niższy koszt i łatwość syntezy. Bilans tlenowy DEGN jest identyczny jak nitrometanu i wynosi -0,4. Należy pamiętać by zachować takie same proporcje wagowe a nie objętościowe w mieszankach, ponieważ gęstości nitrometanu i DEGN różnią się! Gestość tego estru kwasu azotowego jest równa 1,38 g/cm3, Prędkość detonacji to 6800 m/s. Glikol dietylenowy (diglikol, 3-oksa-1,5-pentanodiol, Cellosolve) otrzymuje się na skale przemysłową przez reakje tlenku etylenu z glikolem w reakcji przebiegającej wg poniższego schematu:




Odczynniki
Glikol dietylenowy HOC2H4OC2H4OH
Kwas azotowy 65% HNO3
Kwas siarkowy 98% H2SO4
Węglan lub wodorowęglan sodu Na2CO3, NaHCO3
Skąd to wziąć?
Glikol dietylenowy jest trochę droższy od zwykłego glikolu. Jest rzadko sprzedawany jako odczynnik, gdyż w syntezie ma niewielkie zastosowanie (przynajmniej w Polsce). Z łatwością można go jednak zakupić wysyłkowo przez Internet. Kwasy kupimy w standardowych źródłach czyli Internet lub chemiczny, w tym pierwszym przypadku trzeba się liczyć dodatkowo z kosztami przesyłki kurierskiej. Wodorowęglan sodu = soda oczyszczona - w sklepie spożywczym.

Sprzęt
Kolba 250 ml
Zlewka 250 ml
Mieszadło magnetyczne lub bagietka
Wkraplacz (niekoniecznie)
Naczynie na łaźnię chłodzącą
Cylinder miarowy


Przygotowujemy mieszankę estryfikującą dodając do 40 ml kwasu azotowego porcjami 50 ml kwasu siarkowego, za każdym razem dokładnie mieszając. Przelewamy miesznkę do zlewki i chłodzimy ją na łaźni z lodem i solą do temp. poniżej 10°C. Dodajemy do niej powoli, małymi porcjami - najlepiej z wkraplacza, choć nie jest to konieczne - 25 ml glikolu dietylenowego. Utrzymujemy w tym czasie temperaturę poniżej 15°C. Po dodaniu całości mieszamy zawartość naczynia reakcyjnego przez kolejne 30 min. W tym czasie dalej utrzymujemy temp. 15°C - jeśli opadnie za nisko zdejmujemy zlewkę z łaźni. Przelewamy mieszankę do rozdzielacza i oddzielamy górną organiczną warstwę DEGN. Potem dodajemy do otrzymanego produktu trochę zimnej wody aby go schłodzić i zobojętniamy przez dokładne wymieszanie względnie wytrząsanie z kilkuprocentowym roztworem węglanu lub wodorowęglanu sodu (nie rób tego w szczelnie zamkniętym naczyniu). Ponownie oddzielamy DEGN - tym razem interesuje nas dolna warstwa. Otrzymujemy około 25 ml DEGN. Produkt można dodatkowo wysuszyć za pomocą bezwodnego węglanu sodu.

UBezpieczeństwo
Gotowy produkt jest bezpiecznym MW gdyż szanse jego przypadkowej detonacji są znikome, pod warunkiem że jest dobrze odkwaszony. Podczas syntezy operuje się stężonymi kwasami - jak zwykle w tym przypadku zachowaj ostrożność. Kontroluj temperaturę podczas estryfikacji - w przypadku rozpoczęcia wydzielania się brązowych tlenków azotu wylej zawartość zlewki do łaźni chłodzącej lub zimnej wody.